Haruku Murakami: Sputnik Sevgilim

Haruki Murakami'nin bu romanı Türkçe'ye çevirilince okumaya karar verdim. Bu yazarın en son "1Q84" üçlemesini bitirmiştim ve bunun dışında okuduğum diğer romanları "İmkansızın Şarkısı" ile "Haşlanmış Harikalar Diyarı ve Dünyanın Sonu" idi.

Murakami'nin romanlarını okumayı seviyorum. İlginç konuları akıcı bir üslupla yazıyor (1Q84'ün o kadar da akıcı olduğunu söyleyemem gerçi). Genelde gerçek hayattan kaçmak istediğim, ama gerçeklikle de bağımı çok fazla koparmak istemediğim zamanlarda okumayı tercih ediyorum. Bazen can sıkıcı da olmuyor değil. Mesela karakterlerine çoğu zaman kendimi yakın hissedemiyorum, başka bir dünyadan geliyor gibiler. Ayrıca kimin hangi marka çanta taktığı, öğle yemeğinde ne yediği gibi ayrıntılara fazla yer vermesi de can sıkıcı olabiliyor. Bunun dışında, Murakami'nin metaforları bazen beni çok yoruyor. Murakami bu açıdan bazen dinlemekten yorulduğum ve iç sesimle "Ne diyor bu Allah aşkına?" dediğim çok yakın bir arkadaşımı anımsatıyor. Evet, metafor kasması dışında Murakami'nin romanlarını okumayı seviyorum.

Sputnik Sevgilim de, bu bahsettiğim yorucu ve anlamsız bulduğum metaforlardan bolca barındırıyor. Kitabın tanıtımı ilgimi çekmişti. Her ne kadar Murakami'nin aşkı anlatış, yansıtış biçimi benim tarzım olmasa da "Japonya'dan bir Yunan adasına uzanan, üç kişiyi birbirine kenetleyen büyüleci bir aşkın hikayesi" yazısını görünce alıp okumam lazım dedim. Yeri gelmişken söyleyeyim, Murakami'nin karakterleri arasındaki ilişkiler ve birbirlerine olan o alışık olmadığım bağlılıkları beni hep yalnız hissettirmiştir. İçimden hep "İdeal olan (Çünkü Murakami'nin idealinin o olduğunu düşünüyorum) bu değil, bir şeyler eksik ve bir soğukluk var" diye düşünürüm. Neden öyle acaba? Belki Murakami'nin üslubundan, belki de kültürel veya cinsiyet farklılıklarından kaynaklıdır. Murakami'nin karakterlerinin genelde içine kapanık ve yalnızlığı seven karakterler olması da böyle hissetmeme neden oluyor olabilir. Nedeni artık her neyse, kitabın tanıtımında geçtiği gibi büyüleyici gelmedi bana anlatılan aşk. 

Tanıtımda bahsedilen bu üç kişi ismi geçmeyen bir erkek, onun aşık olduğu ve aynı zamanda en yakın arkadaşı olduğu Sumire ve Sumire'nin aşık olduğu, ondan yaşça çok büyük olan Myu isminde bir kadın. Murakami'nin en sevdiğim yanı, hikaye normal seyrinde giderken birdenbire o gündelik akışı bozan bazı fantastik öğeler katması. Belki de bu yüzden seviyorum kitaplarını okumayı. Hayatın akışına kaptırmış, belli bir düzeni olan karakterlerin hayatlarını tersine çevirecek bir olay oluyor, ve her zaman da o doğaüstü olayın kaynağı açıklanmıyor. Sputnik Sevgilim de bu açıdan tipik bir Murakami romanıydı ve metaforlarına laf sallasam da merakla okudum. Okuduğum en güzel Murakami romanı değildi, o ayrı. Derecelendirecek olursam; 5/10.

İyi okumalar!

Bir korku unsuru olarak "asansörler"

Asansörlerle ilgili bir sürü dehşet verici hikaye var ve hepsini inatla okuyorum. Neredeyse bir daha asansörlere binemeyecek hale geldim. Asansörle nasıl öteki dünyaya gidileceğini bile biliyorum artık. Evet böyle bir ritüel var.
Asansörler sıkıntılı. Bu yayın bununla ilgili olacak.

1. Başka kültürlerde de var mı bilmiyorum ama Japonlarda asansörlerin öteki dünyaya geçişi sağlayan bir araç olduğuna inanılıyor sanırım çünkü çoğu Japon korku hikayelerinde buna rastlıyorum. Bu kısa korku filmi de bununla alakalı (ilk 5 dakika).

2. Asansörde geçen ve anlam veremediğim ürkütücü bir olay:

3. Asansörle ilgili ürkütücü bir anı. (Not: İngilizce. Yayınlayan çevrilmesini ya da başka bloglarda yayınlanmasını istemediği için link veriyorum.) Yorumları da okuyun bol bol deneyim var.

4. Çok eski olamayan ve hala açıklanamamış, The X Files'a konu olabilecek bir olay. Elisa Lam adındaki üniversite öğrencisi genç bir kadın, bahsi geçen otelin asansöründe bir takım garip hareketler yapıyor ve ardından otelin çatı katındaki su tankında ölü bulunuyor. Uyuşturucu ve psikiyatrik rahatsızlığa dair bir geçmişi yok, gayet normal bir hayatı var. Yani intihar etmiş olmasına anlam verilemedi, cinayet olduğuna dair de bir kanıt yok. Bu olay beni zamanında çok uykusuz bırakmıştı. Buyrun asansördeki videosu:

5. Asansörle nasıl öteki dünyaya gideceğinizi anlatan bir ritüel. Ayrıca linkte bununla ilgili bir video var, yorumlarda da deneyimlerini paylaşanlar var.

6. Son olarak, asansörün cennet, cehennem ve dünya arasındaki yolculuğu sağladığı bir anime: Death Parade. Bu sezonun animelerinden. Daha öncelerinde Death Billiards adında bir OVA'sı yayınlanmıştı. Önce onu, daha sonra da animeyi izlemenizi tavsiye ederim.

Tokyo Ghoul: Kaneki Ken üzerine...

Animeden değil mangadan bahsedeceğim. Mangayı okuduktan sonra animesi çok yavan geldi.

Öncelikle ghoullar, insana benzeyen ama insan etiyle beslenen ve kagune denilen uzuvlar çıkartabilen yaratıklar olarak geçiyor animede. Sırf bu mangaya özgü bir kavram sanıyordum ama literatürde böyle bir yaratık varmış sanırım. CCG ise mangada geçen, ghoullara karşı kurulmuş bir komisyon. Buldukları ghoulları, öldürdükleri ghoulların kagunelerinden yapılmış silahlarla öldürüyorlar. Amaçları insanları korumak.

Spoiler vere vere yazacağım. Neden yazıyorum? Okuduğum en iyi mangalardan biri de ondan. Önce konuyu özet geçeceğim, daha sonra da analiz edeceğim, gibi bir şey? Ben de bilmiyorum, başladıktan sonra şekillenecek. Ama genel olarak Kaneki'nin karakter gelişimi üzeride duracağım. Animeyi izlemiş olmanız yetmez, mangayı okumamışsanız bu paragraftan sonrasını okumayın.

Tokyo Ghoul, günümüz Tokyo'sunda geçiyor (pek bariz). Ana karakter, 19 yaşında üniversite öğrencisi Kaneki Ken. Ezik diyebileceğiniz, içine kapanık, edebiyat delisi bir karakter. Tek arkadaşı çocukluğundan beri tanıdığı Hide. Her şey, Kaneki'nin Rize isminde bir kadından hoşlanmasıyla başlıyor. Tanışıyorlar, randevuya çıkıyorlar falan derken aynı günün akşamı Rize'nin asıl amacının Kaneki'yi yemek olduğunu öğreniyoruz, meğerse kendisi "binge eater" olarak bilinen et manyağı bir ghoulmuş. Rize ilk ısırığını alıyor ama tabii Kaneki şokta, bi arbede oluyor falan derken hemen yanlarındaki inşaat halindeki bir binanın tepesinden kazara inşaat malzemeleri düşüyor Rize'nin üzerine ve orada ölüyor. Kaneki ise içi dışına çıkmış bir halde bulunuyor.

Kaneki gözlerini hastanede açıyor, perişan halde tabii ki. Sinsi bir doktoru var başta anlamıyoruz falan ama, Kaneki'ye ameliyatın güzel geçtiğini söylüyor inanıyoruz. Sonra anlıyoruz bir gariplik var. Kaneki ne zaman bi şeyler yemek istese yiyemiyor, kusuyor. Hatta yemeğin kokusu bile midesini bulandırmaya yetiyor. Doktoruna bunu söylediğinde, doktorun geçiştirmesinden hıııı noluyo?? oluyoruz, orada anlıyoruz doktorluk bir şey var.

Kaneki taburcu oluyor ama sefil bir halde. Ne derslerine giriyor ne de Hide'yle görüşüyor. Rize'den kazığı yemiş, hala nasıl hayatta onu bile bilmiyor. Üstüne en sevdiği burger bile mide bulandırıcı geliyor. Tabii ghoullar sadece Tokyo'da değil, dünyada ünlü bi mesele. Yavaş yavaş anlıyor ghoul olduğunu. Meğerse doktoru Kaneki'yi deneme tahtası olarak kullanmış ve Rize'nin organlarını Kaneki'ye nakletmiş, bir şekilde "yarı-ghoul" olmuş. Daha sonraları ortaya çıkıyor doktorun asıl amacı, neyin nesi olduğu.

Şimdi bu mangayı güzel yapan, sizi sürekli ama sürekli şaşırtıyor olması. Ben açıkçası Kaneki'nin Neon Genesis Evangelion'un Shinji'si gibi bir karakter gelişimi göstereceğini düşünmüştüm. Yani hemen hemen aynı kişiliğini sonuna kadar götürür diye bekliyordum. Bir zamanlar insan olduğu için nefsine hakim olmaya çalışacak, insanları öldürmek istemeyecek vs Evet gerçekten de manganın başından sonuna kadar bu amacını sürdürüyor fakat farklı kişiliklerle. Ya da şöyle diyelim, yaşadığı her travmadan sonra (bir değil iki değil) ona bu travmayı yaşatanların belli başlı özelliklerini benimsiyor. Her acıktığında tam bir binge eater'a dönüşüyor, Rize gibi gözü etten başka bir şey görmüyor. Buraya kadar her şey normal seyrindeydi benim için. Kaneki güçlenecek, nefsine hakim olacak, ghoulların hepsinin aslında duygusuz katiller olmadığını insanlara gösterecek, biz de bunu izleyecek & okuyacaktık işte. Ama asıl her şey bundan sonra başlıyor (en azından benim için!)

Nereden geldiği belli olmayan çirkin, iri yarı bir ghoul ortaya çıkıyor. Kaneki o sıralarda az çok yoluna sokmuş hayatını, Anteiku denilen ghoulların çalıştığı bir cafede çalışıyor, bir yandan Touka'dan (bebeğim) ve Yomo'dan dövüş dersleri alıyor falan. Yamori nam-ı diğer Jason denen bu ghoul Aogiri Tree denen amaçları en güçlü olmak olan bir ghoul örgütünden ve görevi yarı-ghoul olması sebebiyle Kaneki'yi üstlerine götürmek. Zorla da götürüyor Kaneki'yi, orada asıl aradıkları ghoulun Kaneki olmadığı anlaşılıyor çünkü Kaneki "yapay" bir ghoul. Efsaneye göre bir insanla bir ghoulun çiftleşmesinden doğacak "yarı-ghoul" hem çok güçlü olurmuş hem de tam hatırlamadığım sebeplerden dolayı özellermiş falan. Gerçekten de böyle bir yarı-ghoul varmış ve onu arıyorlarmış. Neyse, Jason hasta bir karakter, Kaneki'ye ihtiyaç duyulmadığını görünce onu kandırıp bir şekilde siyah-beyaz fayanslı büyük iğrenç bir odaya hapsediyor. Animeyi sevmememin sebebi de bu sahneler. Mangayı okurken hem dehşete düşmüştüm, hem de çok etkilenmiştim ama animede aynı tadı alamadım. O yüzden ilk mangayı okuduğum için kendimi şanslı sayıyorum. Neyse, burada Jason'ın Kaneki'ye yaptığı işkencelere, bu işkenceler nedeniyle Kaneki'nin iç hesaplaşmalarına, annesine karşı olsun, Rize'ye karşı olsun, kendine karşı olsun aslında ne hissettiğine tanık oluyoruz. Kaneki, oldukça uysal yetiştirilmiş bir çocuk. Babası o çok küçükken ölmüş, annesi bu yüzden hayatının sonuna kadar hep çok çalışmış ki zaten bu yüzden de erken yaşta ölmüş. Kaneki annesini öldüğü için suçladığını fark ediyor, onu yalnız bıraktığı için. Acı verendense acı çeken olmayı tercih ettiği için, onu da böyle yetiştirdiği için. İyi biri olmak her zaman iyi bir şey olmayabiliyormuş.

Kaneki'nin bu travmatik yaşantısı, üçüncü bir kişilik çıkarmasına neden oluyor. Normalde nazik, sürekli gülümseyen ve düşünceli biri Kaneki, belki biraz yapmacık diyebileceğiniz. Jason'ın parmak hareketiyle özdeşleşen bu yeni karakterse oldukça soğuk ve güçlü (bir nevi). Manganın bundan sonraki bölümleri (sanırım 30 veya 40 küsürlü bölümler oluyor) bu yüzden muh te şem. Kaneki Anteiku'yu terk ediyor ve kendi grubunu kuruyor, başından beri Kaneki'nin durumundan haberi olan Hide CCG'ye katılıyor (ki emin olmamakla beraber bunu Kaneki için yaptığını düşünüyorum, sanırım Kaneki Anteiku'dan ayrıldıktan sonra da Hide'yle bi şekilde iletişim halindeydi), Kaneki üç kişiliği arasında gidip geliyor vs vs vs Manganın eeeen güzel bölümleriydi ki ta ki son bölümüne kadar. CCG'nin üst seviye müfettişlerinden Arima diye hiç önem vermediğim bir karakter çıktı ve Kaneki'yi öldürdü. Zaten Kaneki son bölümlere doğru iyice gitmişti, güçlü olmakla ve böylece herkesi koruyabilmekle kafayı bozduğu için dengesizleşmişti ve acı çekiyordu (şikayetim de yoktu). Arima'yla olan dövüşte de artık son devredeydi, halüsinasyonlar görmeye başlamıştı. Gökyüzünü Jason'ın ona işkence ettiği odanın fayansları şeklinde gördüğü bi sahne var ki orası çok koydu. Arima'nın eseri olan ceset yığınlarını "lycoris radiata" (ölümü sembolize eden bir çiçek) çiçekleriymiş gibi görüyordu (bu da çok koydu). Sonra küçüklüğünü görmeye başladı, küçükken oynadığı parkı, annesinin son zamanlarını ve bir türlü ona ulaşamadığını... ve ardından öldürüldü. Böyle bir sonu hak etmiyordu, açıkçası ben de hak etmiyordum.

Serinin devamı olan Tokyo Ghoul:re (artık boka sardığını düşünsem de fangirling yapmadan edemiyorum) biraz içimi rahatlatsa da böyle olmamalıydı diyorum. Kaneki'nin dördüncü kişiliğiyle tanışıyoruz (oha artık) ve CCG'de çalışıyor (öğk). Arima'yla ve CCG ile olan savaşın üzerinden üç yıl geçmiş. Nasıl olmuşsa Kaneki hala yaşıyor ama işte CCG'de çalışıyor, geçmişini hatırlamıyor ve ismi Kaneki Ken değil de Sasaki Haise. Bir "dissosiyatif füg" durumu. Zaten manganın başından beri Kaneki'de dissosiyatif kimlik bozukluğu vardı (üç kişilik?). Amnezik bir durum yoktu (açlık çektiği zamanlar dışında), o da bu son kişiliğiyle beraber olmuş oldu. CCG'de çalışmasının sebebine gelirsek, Arima'nın kendisi. Gene nasıl olduysa Kaneki (ya da Sasaki, yepyeni bir karakter olması çok sinir bozucu) Arima'yı babası gibi kabul ediyor. Gerçekten hiç ısınamadım. Zaten başta Kaneki olup olmadığından bile emin olmuyorsunuz, geçen haftalarda ortaya çıktı Kaneki olduğu. Ondan sonra okumaya başladım ama eski tadını vermiyor. Hide ortada yok, Tsukiyama yok.

Ishida Sui animenin ikinci sezonunu tekrar yazmış, yani orijinal bir hikaye olacak, mangayı takip etmeyecek. Ne kadar kötü olabilir ki diyordum ta ki şu afişi görene kadar:

Bu sefer kim ölüyor?! :@

Olaylar üzerinde değil de, Kaneki üzerinde çok durduğum için çok kabaca bahsetmiş oldum. Son olarak, Tokyo Ghoul çizimleri olsun konusu olsun epik bir manga (Tsukiyama!!!). Keşke unutsam da aynı heyecanla baştan okusam.

Ufak notlar;

Kafka'nın Dönüşüm'üne gönderme vardı: 
Kaneki'nin gördüğü işkenceden sonra her kagune çıkarışında giderek çıyana benzemesi (kırkayağın çok daha hızlısı, ıslak görünümlüsü ve çirkini) ve zihinsel olarak da durumunun giderek kötüleşmesi. Kaneki'nin en sevdiği yazarın da buna benzer bir romanı vardı, asıl aranan tek gözlü ghoulun da o olduğu ortaya çıkıyordu.

Tarot kartlarıyla ilgili bir durum vardı!
Ishida Sui bazı sahnelerde ipucu niyetine roma rakamları sıkıştırıyordu, mesela zemindeki kan roma rakamıyla "13" şeklini alıyordu (çok dikkatli olmadığınız sürece fark etmiyorsunuz, 13 numara tarot kartlarında ölümü temsil ediyor). Bir sonraki bölümde/bölümlerde o karakter ölüyordu, gibi.

"Kemiklerinin 103 tanesini kırmaya başlayacağım."
Kaneki'nin Ayato'nun kemiklerini, her kemiğin tek tek Latincesini söylerek kırdığı bir sahne vardı ki ımmm bence Kaneki orada çok karizmatikti. sori.

Kaneki aslında her bölümde karizmatikti ve bu saçmalıkların hiçbirini hak etmemişti.

DRAMAtical Murder (DMMd)

Dramatical Murder: reconnect'in İngilizce yamasının yayınlanmasının şerefine bu oyun hakkında bir yazı yazayım istedim. Dramatical Murder'ın ne olduğuyla başlayayım o zaman?

Dramatical Murder, bir Japon oyun firması olan Nitro+Chiral'ın 2012 piyasaya sürdüğü BL (Boys Love) oyunlarından biri. Seragaki Aoba adında mavi saçlı, sevimli, tapılası bir uke'miz, ve dört seme'miz var: Koujaku, Noiz, Clear ve Mink. Ayrıca oyunu bütün karakterlerle tamamladığınızda üç seme daha ekleniyor: Ren, Virus ve Trip. Oyun iki kısımdan oluşuyor, ilk kısımda henüz bir karakter seçimi yok, oynadıkça yöneltilen sorulara verdiğimiz cevaplarla ikinci kısımda hangi karakterle devam edeceğimizi belirliyoruz. Her karakterin bir mutlu sonu bir de kötü sonu var (Yanlış hatırlamıyorsam bir tek Noiz'ın iki tane kötü sonu vardı.)

Benim ilk karakterim Clear'dı. Gaz maskesine ve beyaz saçlı anime karakterlerine olan saplantım yüzünden daha oynamadan önce favorim o olmuştu zaten. Böyle saf, sevimli bi karakter Clear. Aoba'nın peşinde "Master, master!" diye dolanıyor. Ölüyorum böyle manipüle edilebilecek seme'lere ya!! Yok böyle bir tatlılık al evine besle o derece. Oyuna gizemli bir şekilde giriyor, nerden çıktı bu neyin nesi diyorsunuz ama sonunda anlaşılıyor tabii.
Clearla Aoba'nın mutlu sonu bence bildiğin rüya gibiydi. Tam benlik bir mutlu sondu. Kötü sonunu (bu arada bu oyunun bütün kötü sonları travmatik bir etki yaratıyor bence) yoooo nasıl ya neden hayır!!! krizleriyle bitirdim. Ama trajediye bayılan bir insan olarak gene tam benlik bir kötü sondu.... ahahah... ama gene de... neyse.

İkinci karakterim Noiz'dı. Bir an önce oynayayım da bitsin diye bloglardan hangi sorulara cevap verilerek seçildiğine bakıp seçmiştim. Ama hiç öyle olmadı, aksine Clear'dan sonra ikinci favorim Noiz oldu. Noiz, biraz(!) sağlıksız bir karakter, böyle sevgiye, şefkate ihtiyacı var ve aslında çok çocuksu. Clear favorim hala ama Aoba'yla en uyumlu olduğunu düşündüğüm karakter Noiz oldu. Mutlu sonu düz mutlu sondu, ama iyiydi gene sıkıntı yok. Noiz'dan bahsediyorsak mutlu sondan ziyade kötü sonundan bahsetmek gerekiyor. Önce oyun mu bozuldu noluyo ya dedim ama sonradan anladım ki sıkıntı oyunda değil, Noiz'da. Böyle iç karartıcı, böyle hasta bi son olabilirdi. Ayrıca baştan belirteyim Noiz'ın mutlu sonuna ulaşmak baya çaba gerektiyor, o yüzden google'dan "Dramatical Murder walk through" yazıp aratın ve sorulara nasıl cevap verilir bi bakın. Çünkü oyunu 9308402345 kez oynamam gerekti mutlu sona ulaşabilmek için;;
Bir tane daha kötü sonu var Noiz'ın, gayet saçma bir şekilde oyun kapanıyor. Evet, bu.

Veee üçüncü karakterim Aoba'nın çocukluk arkadaşı Koujaku'ydu. İkinci favori konusunda Koujaku ve Noiz arasında gidip geliyorum. Başta eeh iyi diye oynuyordum ama Koujaku'nun utangaç tavırları falan çok tatlılardı beraber;;
Koujaku'yla biten mutlu son tek kelimeyle ta pı la sı.
Kötü sonsa bildiğin of'luk bir kötü sondu. Bence gayet mükemmel bir kötü sondu ahahah. Aoba'nın o halini de gördüğüm için mutlulukla ölebilirim.

Gelelim son karaktere. Daha karakter seçimi olmadan da itici bulduğum bir karakter olduğu için Mink'i en sona bıraktım. Bana kalsa hiç oynamayacaktım ama mecbur bitirmek gerekiyor. Bildiğin hardcore bir rutin Mink'in. Sevemedim. Ama gene de Aoba'nın o hallerini görmek iyiydi (öhm.) Mink'in kötü sonunu oynadım mı, hatırlamıyorum bile (O derece sevmemişim karakteri) Mutlu sonları bitirmek yettiği için es geçmişimdir belki de. Oynadım ama heralde ya. Hatırlamıyorum.

Ve ben bu şekilde bütün karakterleri bitirmişken acı bir olay oldu, bildiğim kısımları atlayarak geçtiğim için Clear'dan sonra seçtiğim karakterleri oyun tanımadı ve ben bu yüzden Ren, Virus & Trip'le olan bölümü oynayamadım -__- Derslerim başladığı için de uğraşamadım ve böylece Dramatical Murder'ın o kısımları kaldı. Geçen hafta da oyunun 2.sinin İngilizce yaması yayınladı ve hemen indirip kurdum. Karakterlerin mutlu sonlarıyla kaldığı yerden devam ediyor. Kötü sonlarla ilgili kısımlar da var, şuan sadece Clear'ın mutlu & kötü sonlarını bitirdim ve MÜKEMMELDİ :ağlıyorum: Tek kötü tarafı çok kısa geldi bana. Aoba yaşlanıp eli ayağı tutamayana kadar neler yaşayacağını bilmek istiyorum. Bebeklerimi daha fazla beraber görmek istiyorum ben;; Kötü sonla ilgili olan kısımda da gene kendimi tutamadım ve bağladım............ (trajediye bayıldığımı söylemiş miydim). Aoba'm, kıyamam.

Genel olarak çoook sevdiğim bir seri Dramatical Murder. OST'si de mükemmel, açılış videosuyla da aramda özel bir bağ var??

Oyunu buraya üye olup indirebilirsiniz. İngilizce yamalarını da aynı şekilde bu siteden bulabilirsiniz. Neler yapmanız gerektiği ayrıntılı bir şekilde var burada. Ama gene de oyunu kurmak biraz çetrefilli olduğu ve her şey ingilizce olduğu için yardım etmemi isterseniz seve seve ederim. Sorularınız, sıkıntılarınız olursa da aynı şekilde. Oyunu oynamışsanız bir şeyler karalayın da sohbet edelim. Çevremde bu oyunu oynamayı bırak yaoi okuyan insan yok. O yüzden tanışalım?